X
|
آموزش درس عربی دوره ی راهنمایی بخشنامه ها و اخبار پایگاه ، آموزش قواعد ، نمونه سؤال ، محتوای الکترونیکی و...
|
 در این مبحث قصد داریم درباره ی جمله ی فعلیه توضیح دهیم. جملات ما دو گونه اند: ١) جملات اسمیه
٢) جملات فعلیه
جملات اسمیه جملاتی هستند که با اسم شروع می شوند که در مبحث جمله ی اسمیه بدان پرداخته ایم. جملات فعلیه جملاتی هستند که با فعل شروع می شوند، با دقت در جملات زیر سعی کنید جملات فعلیه را از اسمیه تشخیص دهید: ١- خرج سعید من بَیته
٢- المعلّم فی المدرسة
٣- لا تَیأَ سُوا مِن رَحمَةِ اللّه
٤- أحمد و علّی أخوان
بله، درست حدس زدید.
جملات ١ و ٣ جملات فعلیه هستند زیرا جمله ی اول با " فعل ماضی " و جمله ی سوم با " فعل نهی " شروع شده است.
جملات ٢ و ٤ جملات اسمیه هستند زیرا هر دو با اسم شروع شده اند.
جملات فعلیه دو رکن اصلی دارند: فعل + فاعل
فاعل چیست؟ فاعل انجام دهنده ی کار است.
متن زیر را بخوانید و به فعل و فاعل های موجود در آن دقت کنید: أسنان نظیفة وَقَفَ علیٌّ أَمام المِرآةِ و قال لِأَسنانه : إفرَحی یا أَسنانی ! لقد إشتَرَیتُ فُرشاةً جمیلة و مَعجوناً حتّی اُنَظِّفَ أسنانی. أخذ علیٌّ فُرشاتَه و وَضَعَ عَلَیها قلیلاً مِنَ المَعجون و فَرَکَ أسنانه، ثمَ زالت الصٌّفرَة عَن أسنانه و اِبتَسَمَ علّی لأَنَّ أسنانة قد أصبحت نظیفة.
أسنان: دندانها ( جمع: سِن) نظیفة: تمیز أَمام: روبرو المِرآة: آینه لقد إشتریتُ: خریده ام فُرشاة: مسواک  معجون: خمیر دندان حتی اُنَظِّف: تا اینکه تمیز کنم أَخَذَ: گرفت وضع: قرار داد فَرَک: مسواک زد زالت: از بین رفت الصُّفرة: زردی إبتَسَمَ: لبخند زد قد أصبحت نظیفة: تمیز شده است.
اکنون می خواهیم بدانیم شرایط فعل و فاعل برای ساختن یک جمله ی فعلیه صحیح چیست؟
دوستان گلم! فعل و فاعل برای آن که بتوانند در کنار هم قرار گیرند هر یک باید شرایطی را بپذیرند: - حرکت فاعل همیشه رفع است یعنی فاعل مرفوع است.
به مثال های زیر دقت کنید: - ذهب علیٌّ
- خرج المعلّمان من المدرسة
- صلّ المسلمون أمام القبلة
- کتبت التلمیذاتُ رسائلهنّ
همان طور که دیدید، فاعل می تواند به صورت مثنی یا جمع نیز ظاهر شود،
چنانچه فاعل مفرد و یا جمع مؤنث بود حرکت بر روی آخرین حرف آن ظاهر می شود امّا اگر مثنی یا جمع بود نمایش ضمّه به گونه ای دیگر خواهد بود، در اسم های مثنی " الف " – حرف ما قبل آخر – و در اسم های جمع مذکر " واو " – حرف ما قبل آخر – بیانگر مرفوع بودن اسم اند. و اما فعل نیز شرایطی دارد:
هنگامی که فعل در ابتدای جمله آید، تحت هر شرایطی مفرد خواهد بود یعنی حتی با وجود مثنی یا جمع بودن فاعل، فعل مفرد می آید.
و نکته ی بعدی این که: فعل و فاعل از نظر مذکر و مؤنث بودن باید با هم مطابق و هماهنگ باشند. اکنون به تمارین زیر دقت کنید: - ... الطالباتُ معلمتهنّ ( سَأَلنَ / سَأَلَت / سأل )
- جلس ... علی الکرسیّ ( فاطمة / الأمّ / الطفلان )
- ... الأطفالُ الحدیقةِ ( یزور / زارت / تزور )
بچه های خوب!
 گاهی اوقات فاعل در جمله به صورتی که ما آن را مشاهده کنیم، نمی آید، همان طور که در متن قبل دیدیم برخی از افعال به تنهایی و بدون فاعل بودند، علت آن این است که چون ما می دانیم فاعل همه ی این فعل ها " علی " می باشد.
لذا در افعال بعدی، " علی " به همراه فعل تکرار نشده است اما ما می دانیم که فاعل آن ها همان علی است و با توجه به این نکته می گوییم: فاعل آن ها، ضمیر پنهان در فعل است که به : " علی " باز می گردد. مثلاً: فَرَک أسنانَه ---> دندان هایش را مسواک زد.
در این جمله فاعل نمایان نیست اما می دانیم که " علی " است که پیش از این نامش ذکر شده و اکنون می توانیم بگوییم: فَرَکَ : فعل / ضمیر " هو " که پنهان در فعل است فاعل آن می باشد، به این گونه فاعل ها اصطلاحاً می گوئیم: ضمیر مستتر.
ابیات زیر را بخوانید: أیّها البلبل غَرِّد فَالغِنا سِرُّ الوجود لیتنی مثلک حُرٌّ مِن سُجونٍ و قیود
- ای بلبل بخوان که آواز راز وجود است. - ای کاش من هم مثل تو آزاد از زندانها بودم. - غَرِّد: فعل امر به معنای " آواز خوان " است که فاعل آن ضمیر مستتر در فعل است که به بلبل باز می گردد.
و یا جملات زیر: - نَظَرَ الثّعلُب إلی الشّارِع، فخافَ أَن یکونَ الطریقُ و عراً ( روباه به خیابان نگاه کرد و ترسید که مسیر پر پیچ و خم باشد) نَظَرَ: فعل الثّعلب: فاعل و مرفوع خاف: فعل ( فاعلش " هو " مستتر در فعل است) - فتح علیّ کتابَه فَقَرَأ فی أُولی صفحاته : أنا الکتاب رفیقکُ، أتکلَّمُ بِلِسانِک
( علی کتابش را گشود و در صفحات اول آن خواند: من کتاب، دوست تو هستم، با زبان تو سخن می گویم )
 فتح: فعل علیّ: فاعل و مرفوع قَرَأَ: فعل ( فاعلش " هو " مستتر در فعل ) أتکلّم: فعل ( فاعلش " أنا " مستتر در فعل ) - تفتَّحت الأزهار و نشرت روائها الزکیّة و ترتفع الشمس من وراء الأفق و تملأ أشعّتها الشوارع و الطّرقات.
( گلها شکوفا شدند و عطر خوش آن ها همه جا را فرا گرفته و خورشید از پشت افق بالا آمده و اشعه هایش خیابان ها را پر کرده است )
تفتَّحت: فعل / الأزهارُِ: فاعل و مرفوع نشرت: فعل / روائِحُ: فاعل و مرفوع ترتفع: فعل / الشمسُ: فاعل و مرفوع تملأ: فعل / أشّعةُ: فاعل و مرفوع - نَصِحت الدَّحاجة فِراخَها و قالت: لا تَبتَعدِوا عَنِ البَیت یا أطفالی
( مرغ جوجه هایش را نصیحت کرد و گفت: فرزندانم از خانه دور نشوید )
نصحت : فعل / الدجاجةُ: فاعل و مرفوع قالت: فعل / الدجاجةُ: فاعل و مرفوع قالت: فعل و فاعلش " هی " مستتر در فعل. مرکز یادگیری سایت تبیان - تهیه: فاطمه شیرزادهموضوعات مرتبط: قواعد عربی سوم [ یکشنبه 1391/11/15 ] [ ] [ سعدی ]
[ ]
[ سه شنبه 1391/08/30 ] [ ] [ سعدی ]
[ ]
[ پنجشنبه 1391/11/12 ] [ ] [ سعدی ]
[ ]
[ پنجشنبه 1391/11/12 ] [ ] [ سعدی ]
[ ]
نرم افزار ReadWrite Arabic یک برنامه تخصصی در زمینه آموزش تلفظ اعداد، حروف و صداهای زبان عربی است. با این برنامه می توانید تلفظ حروف عربی را در حالتهای مختلف و باحرکتهای مختلف شنیده و یاد بگیرید. در ضمن برنامه این امکان را به شما می دهد که صدای خود را ضبط کرده و با صدای موجود در آن مقایسه کنید. از دیگر امکانات این برنامه آموزش نوشتن حروف عربی است که ما به دلیل مشترک بودن حروف فارسی با عربی به این قسمت نیازی نداریم. حجم این برنامه 2380 کیلوبایت بوده و در علم تجوید و با عین سادگی، بسیار میتواند مؤثر باشد.
موضوعات مرتبط: دانلود [ سه شنبه 1391/11/03 ] [ ] [ سعدی ]
[ ]
|
|
| [ طراحی : وبلاگ اسکین ] [ Weblog Themes By : weblog skin ] |
